Obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania i wychowania dziecka leży zasadniczo po stronie rodziców, co wynika wprost z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jeśli któreś z rodziców nie wywiązuje się z tego obowiązku to można zastosować określone środki cywilnoprawne np. powództwo o alimenty. Często jednakże postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika bywa bezskuteczne względem osoby, która została zobowiązana do alimentów.

Oprócz cywilnoprawnego aspektu obowiązku alimentacyjnego, można wyróżnić jego karnoprawny aspekt, który przejawia się w art. 209 § 1 kodeksu karnego. Przepis ten przewiduje, że ten kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Z powyższego wynika, że aby przypisać odpowiedzialność karną danej osobie w zakresie art. 209 § 1 kodeksu karnego, należy stwierdzić, iż przedmiotowe uchylanie się ma charakter uporczywy. A zatem musi więc zachodzić tutaj sytuacja, w której uchylanie się od obowiązku trwa przez określony czas np. 3 miesięcy oraz że zobowiązany swoim zachowaniem daje do zrozumienia, iż nie będzie realizował ciążącego na nim obowiązku.

W orzecznictwie podkreśla się, że dla stwierdzenia uporczywości decydujące znaczenie ma negatywny stosunek zobowiązanego do obowiązku opieki bądź też zła wola zobowiązanego. Nawet okoliczność pozostawania jako bezrobotny przez zobowiązanego nie zwalnia go automatycznie od odpowiedzialności karnej w zakresie uchylania się od obowiązku opieki, o ile ze względu na zdrowie i kwalifikacje mógłby on de facto podjąć pracę zarobkową.