Strona główna - Rodzaje świadczeń
Rodzaje świadczeń
Przy rozpatrywaniu tego, jakie świadczenia
przysługują osobie poszkodowanej, należy brać pod uwagę, że w zdecydowanej
większości przypadków będziemy mieć do czynienia ze szkodą na osobie. Szkoda na
osobie obejmuje uszczerbki wynikające z uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia,
pozbawienia życia oraz naruszenia innych dóbr osobistych jednostki. Istotą
uszkodzenia ciała w rozumieniu art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego jest naruszenie
integralności fizycznej człowieka np. rany, złamania, obrażenia wewnętrzne. A zatem naruszenie to może dotyczyć nie tylko samej powłoki cielesne, ale również
tkanek oraz narządów wewnętrznych. Przejawem rozstroju zdrowia jest zaś
zakłócenie funkcjonowania poszczególnych organów bez ich widocznego uszkodzenia
np. choroba psychiczna nerwica, zatrucie. Oczywiste wydaje się, iż często to
samo zdarzenie skutkować jednocześnie uszkodzeniem ciała i rozstrojem zdrowia
Uszczerbek na osobie może obejmować zarówno
szkodę majątkową, jak i niemajątkową (krzywdę).
Naprawienie szkody majątkowej na osobie można
sprowadzić zasadniczo do dwóch przypadków:
a) uszkodzenia ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia,
b) śmierci człowieka
W sytuacji wymienionej w pkt a zakres uprawnień
przysługujących poszkodowanemu jest następujący:
- jednorazowe odszkodowanie na pokrycie wszelkich
wynikłych z tego powodu
kosztów (art. 444 §1 Kodeksu cywilnego),
-
renta dla wyrównania szkód o charakterze trwałym (art. 444 § 2 Kodeksu cywilnego)
W przypadku śmierci człowieka można wyróżnić
natomiast trzy typy roszczeń zmierzających do naprawienia szkód majątkowych
wywołanych śmiercią:
-
roszczenie o rentę (art. 446
§ 2 Kodeksu cywilnego)
-
jednorazowe odszkodowanie
(art. 446 § 3 Kodeksu cywilnego)
-
zwrot kosztów leczenia i pogrzebu (art. 446 § 1 Kodeksu cywilnego)
Naprawienie szkód niemajątkowych tj.
krzywdy może natomiast polegać na:
a) przyznaniu poszkodowanemu odpowiedniej sumy pieniężnej (art. 445
Kodeksu cywilnego)
b) zasądzeniu od sprawcy odpowiedniej sumy pieniężnej na rzecz PCK (art.
448 Kodeksu cywilnego).
Poszkodowanym w rozumieniu
art. 444 § 1 Kodeksu cywilnego uprawnionym do dochodzenia roszczeń
odszkodowawczych jest osoba, która doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju
zdrowia na skutek zdarzenia, za które odpowiedzialność ponosi inna osoba.
Wymienione skutki muszą być bezpośrednim, a nie pośrednim następstwem zdarzenia
sprawczego.
Zakres odszkodowania określonego w 444 § 1 Kodeksu cywilnego obejmuje wszelkie wydatki, pod warunkiem że pozostają w związku z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia oraz jeśli są konieczne i celowe.
Roszczenie o rentę zawarte w art. 444 § 2 Kodeksu
cywilnego przysługiwać będzie poszkodowanemu w następujących przypadkach:
-
całkowitej lub częściowej
utraty przez niego zdolności do pracy zarobkowej
-
zwiększenia się potrzeb
poszkodowanego
-
zmniejszenia się widoków
powodzenia na przyszłość poszkodowanego
Każda z wymienionych przesłanek może występować
jako samodzielna podstawa do dochodzenia renty, z tym jednak zastrzeżeniem, że
musi ona mieć charakter trwały.
Odszkodowania za doznane szkody niemajątkowe
(zadośćuczynienia) osoba uprawniona może dochodzić na podstawie art. 445 § 1 Kodeksu cywilnego. Celem zadośćuczynienia jest kompensata doznanej krzywdy
niemajątkowej (cierpień fizycznych i psychicznych).



